Được thành lập năm 2006 với số vốn điều lệ khi đó là 32 tỷ đồng, sau
chưa đến 10 năm hoạt động, vốn điều lệ của Tập đoàn Masan hiện đã là
7.051 tỷ đồng, tăng trên 220 lần. Doanh thu cũng tăng từ mức 422 tỷ đồng năm 2006 lên 10.389 tỷ đồng trong năm 2012. Vốn hóa trên
thị trường chứng khoán của Masan vào ngày 20/09/2013 là 58.174 tỷ đồng, lớn thứ 4 trên sàn chứng khoán Việt Nam.
Đại
hội đồng cổ đông thường niên của Masan mới đây cũng thông qua phương án
phát hành 100-200 triệu USD trái phiếu chuyển đổi ra thị trường quốc tế
với mức giá chuyển đổi tối thiểu 100.000 đồng/cổ phiếu.
Khá
được giá khi bán cổ phiếu cho các định chế tài chính quốc tế và tái cấu
trúc Tập đoàn đã giúp vốn chủ sở hữu của Masan tăng lên một cách nhanh
chóng.
Vốn chủ sở hữu của MSN từ mức chỉ có 472 tỷ đồng năm 2008
đã tăng lên đến 15.233 tỷ đồng vào cuối quý 2/2013, với thặng dư vốn
gần 8.000 tỷ đồng, bất chấp đây là giai đoạn
kinh tế Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn, doanh nghiệp nghiệp bị đình đốn trong hoạt động.
Bí quyết lớn lên một cách nhanh chóng của Masan chính là biết "đứng trên vai người khổng lồ". Hàng
loạt định chế tài chính lớn trên thế giới như
Kohlberg Kravis Roberts
(KKR),
J.P. Morgan,
Standard Chartered,
Mount Kellett Capital
Management,
Orchid Capital Investments Pte.Ltd,
Goldman Sachs Group, Inc
và
Công ty Tài chính Quốc tế (IFC) đang có quan hệ đối tác với Tập đoàn
Masan.
Đầu năm 2013, KKR đã mua 21,84 triệu cổ phiếu của Masan Consumer, một công ty con chủ lực trong Tập đoàn Masan.
M&A: "át chủ bài" của kế hoạch mở rộng hoạt độngNhờ
có nguồn vốn dồi dào và chiến lược nhất quán, MSN nhanh chóng mở rộng
kinh doanh thông qua các thương vụ M&A và đầu tư mạnh vào các sản
phẩm hiện hữu.
- Một thương vụ lớn khác của
MSN cũng được giới kinh doanh chú ý là việc mua lại 53,2% cổ phiếu,
tương đương 14,14 triệu cổ phiếu Vinacafé Biên Hòa (VFC) với số tiền hơn
1.209 tỷ đồng.
- Ngoài ra, MSN cũng công bố việc mua lại Công ty cổ phần
Việt Pháp sản xuất thức ăn gia súc (Proconco) với số tiền là 2.035 tỷ
đồng (sở hữu 40%)
- mua 63,5% cổ phần nước của Vĩnh Hảo với giá 85.000
đồng/cổ phần và
- hiện đang thương thảo mua lại Công ty Bia và Nước giải
khát Phú Yên.
Có thể thấy, ngoài phát triển mạnh các sản phẩm của các
thương hiệu
truyền thống như Chin-su, Nam Ngư, Tam Thái Tử, Omachi, Vinacafe cũng
như các nhãn hàng mới như Kokomi, Wake Up, MSN còn đẩy mạnh việc M&A
các doanh nghiệp trong lĩnh vực hàng tiêu dùng khác.
Với "lợi
thế kinh tế theo quy mô" qua mạng lưới phân phối rộng lớn, khả năng xây
dựng thương hiệu, quản lý chuỗi cung ứng và kỹ năng quản lý cùng dòng
vốn dồi dào được kỳ vọng giúp MSN tăng sức mạnh cạnh tranh trong ngành
thực phẩm và đồ uống tại Việt Nam.
- Thương vụ đình đám nhất là việc MSN nắm quyền chi phối
Công ty TNHH Khai thác và chế biến Khoáng sản Núi Pháo từ tay Dragon
Capital, bằng cách hoán đổi cổ phần cho quỹ đầu tư này. Năm 2013, MSN sẽ
có doanh thu đầu tiên từ dự án này.
- Ngoài các lĩnh vực sản xuất,
Masan cũng có phần đầu tư vào lĩnh vực tài chính. Theo báo cáo tài chính
quý II/2013, Masan Group đang nắm giữ 30,44% cổ phần của Techcombank,
(gồm 15,68% sở hữu trực tiếp và 14,76% trái phiếu chuyển đổi kỳ hạn 10
năm phát hành bởi Techcombank), tương đương số tiền đầu tư là 8.842 tỷ
đồng.
Masan: thuyền to sóng lớnKết quả kinh doanh của
Masan được nhiều nhà đầu tư quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh khó khăn
chung hiện nay. Doanh thu năm 2012 của Tập đoàn đạt 10.389 tỷ đồng và
tăng trưởng doanh thu kép năm 2010 - 2012 đạt 36,4%. Kết quả này ngoài
do tăng trưởng hữu cơ thì có phần đóng góp từ việc hợp nhất công ty con
mới mua lại.
Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư lại có phần "lăn tăn"
về lợi nhuận của Masan. Cụ thể, năm 2010, Masan Group đạt lợi nhuận sau
thuế là 2.283 tỷ đồng, năm 2011 giảm xuống chỉ còn 1.973 tỷ đồng và năm
2012 còn 1.260 tỷ đồng.
Trong 6 tháng đầu năm 2013, doanh thu
của Tập đoàn đạt 4.270 tỷ đồng, tăng 5% so với cùng kỳ năm trước, trong
đó quý II/2013 doanh thu thuần của Masan Group đạt 2.736 tỷ đồng, tăng
8,4% so với cùng kỳ, lợi nhuận gộp đạt 1.111 tỷ đồng, tăng 7,1%, sự gia
tăng này có công rất lớn của Masan Consumer. Điều này lý giải phần nào
"bí mật" của sự tăng trưởng vượt bậc của Masan trong thời gian qua.
Công
ty Vinacafé Biên Hòa (VCF) mới trở thành công ty con của MSN và đã đạt
doanh thu nửa đầu năm 2013 là 843 tỷ đồng, tăng 7,5% so với cùng kỳ. Tuy
nhiên, lợi nhuận lại chỉ đạt 52 tỷ đồng, giảm gần 50% so với cùng kỳ.
Với công ty Masan Consumer sản xuất các sản phẩm Chin-su, Nam Ngư, Tam
Thái Tử, Omachi, Kokomi, Wake Up có lợi nhuận sau thuế nửa đầu 2013 đạt
931 tỷ đồng, giảm 16% so với cùng kỳ.
Nguyên nhân là do Masan
Consumer và các công ty con đã tăng cường đầu tư vào xây dựng thương
hiệu để củng cố vị trí dẫn đầu của mình và đồng thời đầu tư vào phát
triển và mở rộng ngành hàng mới.
Với mảng tài chính, cũng như
nhiều ngân hàng khác, hiện tại Techcombank đang gặp không ít khó khăn.
Nợ xấu của ngân hàng này trong quý II lên đến 5,28% một mức cao so với
trung bình ngành. Lợi nhuận trước thuế nửa đầu năm 2013 của Techcombank
chỉ đạt 653 tỷ đồng, giảm 61,84% so với cùng kỳ. Trước đó, quý IV/2012,
ngân hàng này lỗ đến 1.216 tỷ đồng. Sự khó khăn của Techcombank thể hiện
trên báo cáo tài chính hợp nhất, lợi nhuận từ công ty liên kết trong
nửa đầu năm 2013 âm 73 tỷ đồng, còn năm 2012 âm 337 tỷ đồng. Phần giảm
này có phần do phân bổ lợi thế thương mại của Proconco sau khi Masan mua
lại Proconco trong năm 2012.
Giá cổ phiếu Masan có hấp dẫn?Đóng
cửa phiên giao dịch ngày 20/9, cổ phiếu MSN đang đứng ở mức 82.500
đồng/cổ phiếu, so với mức đỉnh gần nhất 130.000 đồng/cổ phiếu vào ngày
22/3/2013 đã giảm 36,53%. Chỉ số khả năng sinh lời trên vốn chủ sở hữu
(ROE) của MSN trong những năm gần đây cũng khá thấp, năm 2011 đạt
14,89%, 2012 đạt 8,47%. Trước đó, năm 2009 và 2010, ROE đều đạt trên
20%. ROE của MSN giảm mạnh là do vốn đầu tư các dự án mới đang ở giai
đoạn đầu tư nên chưa tạo ra doanh thu.
Hiện nay, kinh tế Việt
Nam đang gặp rất nhiều khó khăn, theo dự báo của nhiều tổ chức, tăng
trưởng bán lẻ trong những năm vừa qua trung bình chỉ đạt khoảng 14-15%.
Về lý thuyết điều này sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến sự tăng trưởng của
Masan Consumer. Tuy nhiên, thực tế trong những năm vừa qua tăng trưởng
của lĩnh vực này luôn đạt được tốc độ rất cao.
Với chiến lược
M&A các doanh nghiệp lớn trong ngành hàng tiêu dùng cùng với phát
triển mạnh các sản phẩm hiện hữu sẽ làm cho sức cạnh tranh Masan ngày
càng lớn. Đặc biệt, lợi thế sở hữu hệ thống phân phối lớn với hơn 180
nhà phân phối và trên 176.000 điểm bán hàng, lớn hơn cả hai "đại gia" là
Vinamilk và Unilever (nhánh thực phẩm), sức mạnh của Masan là điều
không thể phủ nhận.
Mảng được kỳ vọng sẽ mang lại lợi nhuận đột
biến cho Masan trong thời gian tới là Dự án Núi Pháo đã đi vào hoạt động
sản xuất từ tháng 5/2013 và dự kiến sẽ đóng góp doanh thu đáng kể vào
MSN các năm tiếp theo.
Đối với Techcombank một công ty liên kết
của Masan đang gặp không ít khó khăn, lợi nhuận sụt giảm. Tuy nhiên,
Techcombank vẫn là một ngân hàng lớn và về dài hạn có triển vọng phát
triển khá tốt. Do vậy, với chiến lược đầu tư dài hạn thì những khó khăn
ngắn hạn Techcombank sẽ không ảnh hưởng quá lớn.
Hiện nay, nhà
đầu tư đang trả giá cổ phiếu MSN gấp 4 lần giá trị sổ sách, là một mức
giá rất cao so với trung bình của thị trường. Tuy nhiên, việc rất nhiều
định chế tài chính lớn trên thế giới chấp mức giá MSN quanh mức 100.000
đồng/cổ phần cho thấy họ tin tưởng vào khả năng phát triển dài hạn của
Masan.