Thứ Hai, 23 tháng 9, 2013

Thê thảm thủ phủ cà phê miền Trung


Nhiều người trồng cà phê ở huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị không mặn mà với việc thu hoạch hoặc phải chuyển đổi cây trồng vì giá rớt thảm hại.
Huyện Hướng Hóa là nơi có diện tích trồng và sản lượng cà phê chè (arabica) lớn nhất miền Trung, doanh thu năm 2012 đạt trên 300 tỉ đồng. Tuy nhiên, năm nay, khi cà phê đã vào vụ, năng suất cao nhưng chắc rằng doanh thu sẽ thấp hơn rất nhiều so với trước vì rớt giá. Nhiều rẫy cà phê đã chín đỏ, rụng xuống đất mà người trồng vẫn không buồn hái.

Rẻ như bèo

Xã Hướng Phùng là địa phương có diện tích trồng cây cà phê lớn nhất của huyện Hướng Hóa với trên 1.500 ha. Vào thời điểm này những năm trước, lực lượng lao động đã đổ về xã Hướng Phùng để hái cà phê thuê nhưng năm nay thì hoàn toàn yên ắng.


Toàn H.Hướng Hóa trồng hơn 4.600 ha cà phê (chủ yếu là giống cà phê chè), năng suất trung bình chừng 10 đến 15 tấn/ha. Mùa vụ cà phê đã bắt đầu hơn nửa tháng, cà phê đã chín đỏ au, nhưng tại những rẫy cà phê ở xã Hướng Tân lại vắng vẻ đến lạ thường. Anh Phan Thanh Tự (46 tuổi, trú thôn Tân Linh, xã Hướng Tân) nói: “Công hái của người ta đã là 2.000 đồng/kg mà giá cà phê chỉ 3.000 đồng/kg, thu hoạch làm gì cho nhọc công?”. Ông Nguyễn Hữu Sen, Chủ tịch Hội Nông dân xã Hướng Tân, thở dài: “Chúng tôi đang lo cho anh em hội viên, không khéo xong vụ này trở thành hộ nghèo, cận nghèo hết”. Hầu hết các hộ trồng cà phê đều vay vốn ngân hàng. Mỗi vụ, họ phải đầu tư ngót nghét 50 triệu đồng cho 1 ha.
Ở một số địa phương như xã Hướng Tân, Hướng Phùng, một số hộ đã chặt sạch cà phê. Ông Nguyễn Thế Hùng, Chủ tịch Hội Nông dân H.Hướng Hóa, cho biết hồi đầu vụ UBND H.Hướng Hóa đã tổ chức một hội nghị về cà phê để bàn giải pháp. Tại đây, ông Hùng đề xuất rằng đối với nông dân cần cố gắng tận thu, đặc biệt là phải chọn quả chín, chắc để đảm bảo chất lượng; cơ quan quản lý cần có cơ chế thông thoáng, mời gọi thêm nhiều đơn vị thu mua, chế biến vào địa phương. “Nhưng cái cần nhất bây giờ là mong các nông dân trồng cà phê cần cố gắng bám trụ, đừng vội vàng  buông tay với cây cà phê. Vì đây là loại cây chủ lực của huyện hiện nay và cả tương lai”, ông Hùng nhấn mạnh.

Thê thảm thủ phủ cà phê miền Trung - 1
Rẫy cà phê của ông Nguyễn Văn Lợi ở thôn Kợp, xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đã chín nhưng vẫn không được thu hoạch
Rẫy cà phê với diện tích 2 ha của bà Nguyễn Thị Lan (ngụ thôn Kợp, xã Hướng Phùng) trái chín đỏ rực nhưng chỉ mình bà thu hoạch. Bà Lan rầu rĩ: “Năm trước, giá đầu vụ lên tới 4.000 - 5.000 đồng/kg nhưng nay chưa tới 3.000 đồng/kg, nếu thuê nhân công thì chẳng có tiền mà trả”.

Năm 2011, bà Nguyễn Thị Hằng (ngụ xã Trung Giang, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị) vay ngân hàng 250 triệu đồng mua 2 ha cà phê ở thôn Kợp với hy vọng có lời để nuôi 5 người con ăn học. Vụ đầu thu được một ít vốn nhưng đến năm nay thì gia đình bà Hằng đứng ngồi không yên vì giá cà phê quá rẻ, trong khi đã đến kỳ trả lãi ngân hàng. “Với giá cả như hiện nay thì chúng tôi lỗ trên 20 triệu đồng” - bà Hằng nhẩm tính.

Dọc tuyến đường Hồ Chí Minh đi qua xã Hướng Phùng là những rẫy cà phê xanh tốt, trái chín đỏ rực nhưng không người hái, thi thoảng lại gặp những tấm bảng đề bán rẫy cà phê. Tại rẫy của ông Nguyễn Văn Lợi (ngụ xã Vĩnh Thái, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị) ở thôn Kợp, rất nhiều trái cà phê rụng xuống đất, một số cây do không chăm sóc nên bị sâu tấn công. Đã gần tháng nay, ông Lợi không lên rẫy mà nhờ hàng xóm trông coi giùm. “ Giá cà phê bèo bọt quá nên đành để vậy” - ông Lợi chua xót.

Ông Nguyễn Thế Hùng, Chủ tịch Hội Nông dân huyện Hướng Hóa, cho biết toàn huyện có gần 5.000 ha cà phê, năng suất ước đạt 50.000 tấn. Mấy ngày qua, người dân than trời vì giá thu mua tại vườn quá thấp, có nơi chỉ 1.500 đồng/kg. “Giá cả thế này thì dân sống sao nổi, chắc họ bỏ cà phê thôi” - ông Hùng nhận định.

Phát triển không bền vững


Ngày 21-8, tại hội nghị triển khai công tác thu mua - chế biến cà phê do UBND huyện Hướng Hóa tổ chức, một số doanh nghiệp cho rằng giá thu mua cà phê tại địa phương thấp do giá thế giới hiện đang rất thấp, chỉ 38 triệu đồng/tấn cà phê nhân.

Thực tế, cùng loại cà phê chè, ở Tây Nguyên, giá thu mua tại vườn là trên 6.000 đồng/kg nhưng ở huyện Hướng Hóa thì chỉ 3.000 đồng. Về vấn đề này, ông Nguyễn Văn An - thành viên Ban Chấp hành Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam, Giám đốc Công ty CP Thái Hòa (Quảng Trị) - lý giải rằng ở Hướng Hóa, người dân chỉ thu hoạch vào mùa mưa nên trọng lượng cà phê tăng cao. Bên cạnh đó, chất lượng cà phê Hướng Hóa cũng không cao so với một số địa phương khác.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp thu mua cà phê đầu tư cơ sở hạ tầng chế biến yếu kém, gây ô nhiễm môi trường phải đóng cửa hoặc bán cho người khác. “Cần có một chiến lược phát triển bền vững, xây dựng thương hiệu, quy hoạch lại hệ thống chế biến phù hợp năng suất… thì may ra cà phê Hướng Hóa mới trụ vững được” - ông An khẳng định.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét