Masan

Masan Group (mã cổ phiếu: MSN) là một tập đoàn đa ngành này vừa công bố Mỏ Núi Pháo bắt đầu kiếm ra tiền.

Với quy mô chừng 2,5 tỉ USD và tốc độ tăng trưởng luôn ở hai con số, thị trường thức uống giải khát ở Việt Nam thực sự hấp dẫn mà những tên tuổi trong ngành thực phẩm như Masan không thể đứng ngoài.

Sức nóng của nước giải khát

Tính chung trên thị trường đã có hơn 130 nhà sản xuất nước giải khát cả trong và ngoài nước. Những cuộc chiến nước tinh khiết, nước ngọt có ga, trà xanh, nước ép hoa quả, bia... lần lượt diễn ra trên các mặt trận, từ nhà máy sản xuất, hệ thống phân phối, quầy kệ bán lẻ. Trong cuộc chiến đó, thị trường chứng kiến những cuộc rượt đuổi cam go, những cuộc lật đổ ngoạn mục, những cái tên mới nổi lên, những thương hiệu kỳ cựu thoái trào. Ai được ai mất, ai thắng ai bại mặc kệ, thị trường đồ uống cứ tăng, ngay cả trong những năm khó khăn về kinh tế. Khi người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, mặt hàng nước giải khát vẫn không hạ nhiệt.

Theo Euromonitor, quy mô thị trường đồ uống của Việt Nam năm 2012 có giá trị khoảng 54.000 tỉ đồng. Tốc độ tăng trưởng kép hàng năm là 22% trong giai đoạn từ 2007-2012. Từ nay đến năm 2015, con số này sẽ ở mức 20%. Ngành trà đóng chai đã có tốc độ tăng trưởng doanh số bán lẻ cao nhất với tỷ lệ tăng trưởng kép là 48,2%/năm trong giai đoạn 2007-2012. Cũng theo Euromonitor, doanh số của nước uống đóng chai, trà đóng chai và nước trái cây được mong đợi sẽ tiếp tục tăng bởi những ích lợi cho sức khỏe và tính tiện lợi.

Hiện tại, các ông lớn trong ngành đã có vị thế ổn định và liên tục mở rộng đầu tư tạo ra thách thức không nhỏ cho những kẻ đến sau như Masan. Tân Hiệp Phát, đơn vị dẫn đầu thị phần trà đóng chai đã triển khai xây hai nhà máy mới ở Chu Lai (Quảng Nam) và ở Hà Nam (đồng bằng sông Hồng) trong năm rồi.

Cuối năm 2012, tập đoàn đa quốc gia Nestlé cũng đã rót thêm 12 triệu USD để xây dựng dây chuyền mới tại Long An cho sản phẩm nước khoáng LaVie, nâng tổng vốn đầu tư vào lĩnh vực này lên gấp đôi. Không chỉ vậy, các doanh nghiệp ngoài ngành cũng muốn nhảy vào.

Chẳng hạn như Ngô Han, doanh nghiệp sản xuất dây đồng ở Đồng Nai bất ngờ mua Nước khoáng Cúc Phương ở Ninh Bình. Công ty Bất động sản Năm Bảy Bảy cũng thông qua một công ty con tham gia khai thác nước khoáng ở Quảng Ngãi với công suất hơn 32 triệu lít/năm.

Trong khi đó, sau khi mua Vĩnh Hảo, Masan đặt mục tiêu doanh số cho mảnh ghép mới này ở mức 3.000 - 5.000 tỷ đồng trong vài năm tới, một tham vọng lớn nếu so với doanh số chưa tới 500 tỷ đồng trong năm 2012 của Vĩnh Hảo.

Hoàng Phi

Masan Consumer là một trong những công ty con của Masan Group, hiện đang sản xuất và phân phối nhiều mặt hàng thực phẩm và đồ uống, bao gồm các mặt hàng gia vị (nước mắm, nước tương, tương ớt), hàng thực phẩm tiện lợi (mì ăn liền, bữa ăn sáng tiện lợi), và các sản phẩm đồ uống (cà phê hòa tan, ngũ cốc hòa tan và nước khoáng). Masan Consumer là chủ các thương hiệu nổi ở Việt Nam như Chin-su, Omachi, Kokomi, Nam Ngư, Tam Thái Tử, Vinacafe và Vĩnh Hảo.

Ngày 10/2 cho biết, ông Seokhee Won sẽ trở thành Tổng Giám đốc của Công ty cổ phần Hàng tiêu dùng Ma San (Masan Consumer), công ty con của Masan Group.

Ông Seokhee Won sẽ ngồi ghế CEO masan Consumer từ đầu năm nay, thay cho ông Trương Công Thắng, người đã xin từ nhiệm vì lý do cá nhân. Theo Tập đoàn này, việc bổ nhiệm nhân sự và các thay đổi có liên quan sẽ được tiến hành ngay khi có các chấp thuận cần thiết của các cơ quan quản lý.   

Ông Won, cựu Phó Chủ Tịch cấp cao, phụ trách quản lý thương hiệu các sản phẩm chăm sóc da của Unilever ở khu vực Châu Á và thương hiệu Ponds trên toàn cầu, có hơn 22 năm kinh nghiệm làm việc tại Unilever, trong đó có 8 năm công tác tại Unilever Việt Nam. Ngoài ra, ông này cũng từng đảm nhiệm các vị trí quản lý cao cấp tại Unilever ở Trung Quốc, Nam Phi, Thái Lan, Hàn Quốc và Việt Nam.

Nhân tố Masan

Giữa sân chơi lớn và cạnh tranh khốc liệt, Masan - một tên tuổi trong ngành thực phẩm tiện lợi đã bước chân vào thị trường. Masan đã khởi đầu "cuộc chơi" bằng hai mũi tên: cà phê (với Vinacafé Biên Hòa) và nước khoáng (với Vĩnh Hảo).

Vinacafé Biên Hòa đã vận hành nhà máy mới tại Long Thành và cho ra đời một số sản phẩm mới. Với việc mua lại và sáp nhập Vĩnh Hảo, chúng tôi mong muốn thâm nhập sâu hơn vào thị trường nước giải khát cùng với Vinacafé Biên Hòa

Ở Vĩnh Hảo, nơi Masan nắm hơn 63% cổ phần, trước mắt vẫn là sản phẩm chủ lực nước khoáng mang thương hiệu Vĩnh Hảo. Sức mạnh của Vĩnh Hảo là nguồn suối khoáng quý giá ở Việt Nam tích hợp với sức mạnh thương hiệu và kênh phân phối của Masan. Tại đây, Masan cho biết sẽ đa dạng hóa sản phẩm, phát triển những thương hiệu mới, sản phẩm mới.

Theo ông S.Venkatesh, Giám đốc chiến lược và nguồn vốn tổ chức của Masan, với kinh nghiệm và sự thành công trong lĩnh vực thực phẩm, Masan đã có kế hoạch sử dụng khả năng xây dựng thương hiệu và mạng lưới phân phối trên toàn quốc cũng như những cải tiến trong nghiên cứu & phát triển (R&D) để thâm nhập ngành hàng giải khát.

Thực lực của Masan ở ngành hàng thực phẩm đã rõ khi đứng đầu nhiều ngành hàng. Tập đoàn này đang muốn tận dụng nền tảng thành công ở lĩnh vực này để xây dựng tham vọng trong ngành đồ uống. Nền tảng mà ông Venkatesh nói tới chính là một mạng lưới phân phối với hơn 176.000 điểm bán của Masan Consumer.

Ngoài ra, với ngành hàng đồ uống, Masan sẽ tập trung vào kênh phân phối ở hàng quán. Masan cũng sẽ đẩy mạnh việc xây dựng thương hiệu, một nhân tố chủ chốt trong cuộc chiến giành thị phần của công ty này. Cả Vinacafé Biên Hòa lẫn Vĩnh Hảo đều được giữ nguyên thương hiệu, và được đầu tư mạnh hơn. Một nhân tố quan trọng nữa chính là thế mạnh về R&D của Masan nhằm mang đến cho người tiêu dùng những sản phẩm mới. Cuối cùng, con người là một phần rất quan trọng và Masan tỏ rõ quyết tâm chinh phục thị trường khi lập ra bộ phận nhân sự có nhiều kinh nghiệm trong ngành hàng này và thành lập ra phòng ban chuyên tập trung vào ngành hàng đồ uống gọi là Masan Beverage, với sự dẫn dắt của "chiến tướng" Lê Trung Thành, người đã để lại nhiều dấu ấn tại Pepsico và Unilever trước đó.

Masan đặt tầm nhìn trở thành công ty giải khát hàng đầu ở Việt Nam, như đã làm với ngành thực phẩm. Chắc chắn, Masan chưa dừng lại ở "con bài" Vĩnh Hảo và Vinacafé. Với quy mô và tiềm năng của thị trường nước giải khát, hẳn họ có nhiều điều để làm với Vĩnh Hảo và Vinacafé Biên Hòa nhằm mở rộng danh mục sản phẩm, củng cố thương hiệu và mở rộng mạng lưới phân phối. Theo ông Venkhatesh, danh mục sản phẩm mở rộng là "vũ khí bí mật" của Masan.

Định nghĩa lại thị trường?

Tham gia vào thị trường đồ uống giữa lúc áp lực cạnh tranh trở nên gay gắt nhất, điều này đòi hỏi Masan phải có những chiến lược đột phá hơn những gì thường thấy. Vĩnh Hảo và VCF là hai đơn vị có lợi thế về thương hiệu lâu năm nhưng có lẽ vẫn chưa đủ giúp Masan tạo ra đột phá như với ngành hàng thực phẩm trước đây.

Giám đốc khối tư vấn doanh nghiệp của một quỹ đầu tư tại Tp.HCM cho rằng, mở rộng danh mục sản phẩm là hướng đi đúng nhưng cần nhiều đến yếu tố sáng tạo. Mở rộng sang các sản phẩm tương tự mà thị trường đang có sẽ khiến Vĩnh Hảo trở thành kẻ theo đuôi.

Về Masan, ông Venkatesh - Giám đốc Chiến lược và Nguồn vốn tổ chức của Masan Group cho biết, dựa trên nền tảng sản phẩm đã có của Vĩnh Hảo, Masan sẽ mở rộng danh mục sản phẩm để đáp ứng các khẩu vị và sở thích khác nhau của người tiêu dùng.

Có thể thấy sau khi về với Masan, ngoài sản phẩm cà phê hòa tan truyền thống, VCF đã cho ra đời các sản phẩm mới ở phân khúc bình dân như cà phê hòa tan 3 trong 1 Wake Up, cà phê Phinn 2 trong 1… trong thời gian khá ngắn. Có thể xem đây là bước đầu trong chiến lược về sản phẩm mới của VCF, nhờ tận dụng bộ phận nghiên cứu và phát triển (R&D) của Masan. Sau khi tích hợp, Vĩnh Hảo cũng sẽ hưởng lợi từ bộ phận này.

Đối với ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) nói chung, bên cạnh khả năng xây dựng thương hiệu và phát triển sảm phẩm mới, hệ thống phân phối còn là yếu tố sống còn quyết định sự thành công của doanh nghiệp.

Nhưng Vĩnh Hảo và VCF vẫn có thể tận dụng được hệ thống phân phối rộng lớn của Masan. Còn nhớ, trước khi về với Masan vào cuối năm 2011, VCF chỉ có 125 nhà phân phối và đại lí với danh mục sản phẩm nghèo nàn.

Nhưng đến năm 2012, nhờ tận dụng từ Masan mà VCF đã thay đổi đáng kể. Doanh thu năm này tăng đến 40% nhờ mở rộng hệ thống bán hàng qua 176.000 điểm bán của Masan và giới thiệu sản phẩm mới.

Theo vị giám đốc đầu tư trên, hệ thống phân phối dày đặc của Masan là một lợi thế lớn giúp Vĩnh Hảo và VCF nhanh chóng mở rộng thị trường. Đối với ngành hàng đồ uống thì sự hiện diện sản phẩm tại các kênh hàng quán cũng rất quan trọng. Vì vậy, trong tương lai gần Masan cũng sẽ không bỏ qua cơ hội để thâm nhập sâu vào kênh phân phối này, vị này đánh giá.

Masan cho biết đã thành lập phòng ban tập trung cho ngành hàng đồ uống là Masan Beverage với nhiều nhân sự nhiều kinh nghiệm trong ngành. Dẫn dắt nhóm này là ông Lê Trung Thành, người từng là Phó tổng giám đốc PepsiCo Việt Nam. Ông Thành đã từng tạo nên không ít dấu ấn với các mặt hàng tiêu dùng nhanh của Pepsico như nhãn hàng Sting, nước tinh khiết Aquafina hay chuỗi sản phẩm snack Poca.

Chuẩn bị nguồn lực là điều tất yếu phải làm trước khi bước vào thế trận khốc liệt như ở thị trường đồ uống. Ông Venkatesh cho biết, Masan quan tâm hơn đến giải pháp thu hút người tiêu dùng sử dụng sản phẩm để mở rộng qui mô thị trường (converting) hơn là đối đầu cạnh tranh (competing).

Miếng ngon thường không dễ bỏ, các ông lớn trong ngành chắc chắn sẽ dè chừng với tân binh Masan. Cuộc chiến trong ngành đồ uống đóng chai sắp tới, chắc chắn sẽ trở nên quyết liệt hơn.

Tính đến hết ngày 30/06/2013, bà Hoàng Yến, vợ ông Nguyễn Đăng Quang nắm giữ 21,779,459 đơn vị cổ phiếu.

Ban điều hành của Masan.