là đất nước nằm hoàn toàn tách rời khỏi lục địa, nổi tiếng với việc hàng năm phải đối mặt với hàng chục đến hàng trăm trận động đất lớn nhỏ, tài nguyên thiên nhiên hoàn toàn rất ít, dân số lại khá đông trong một đất nước chỉ có núi và bốn mặt giáp biển. Có lẽ do hoàn cảnh khắc nghiệt này đã hình thành nên tính cách chăm chỉ, cần mẫn, cứng đầu cùng việc rất chịu khó học hỏi cái hay của người khác nếu họ không muốn được ăn no mặc sướng tại đất nước nghèo tài nguyên này.
Bên cạnh đó “hẹp hòi” cũng là một đặc trưng rất rõ nét của người Nhật. Nhưng nhờ những đức tính này mà người Nhật đã làm một điều ít người phương Tây nào nghĩ tới: họ không làm thì thôi, nhưng những gì vô tay họ thì họ sẽ biến chúng tốt hơn hẳn những thứ có sẵn đó.
Thực tế không phải dân tộc nào cũng làm được thành công như Nhật Bản. Singapore độc lập năm 1965 và cho đến tận bây giờ sau gần 47 năm, họ vẫn chưa đạt tới 70% sức mạnh kinh tế của Nhật những năm 70; Hàn Quốc đình chiến với Triều Tiên từ 1953 đến nay đã gần 59 năm, họ vẫn chỉ nằm thứ 15 trên thế giới về kinh tế; Đức, tương đối giống Nhật cùng là kẻ bại trận, điểm xuất phát tốt hơn Nhật gấp trăm lần vì vẫn là cường quốc số một thế giới về kỹ thuật công nghiệp đầu thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, nhưng vẫn bị một quốc gia châu Á dắt mũi về kinh tế cho đến tận hiện tại. Kết thúc chiến tranh năm 1945, bị tàn phá, nghèo đói, thua hầu hết các nước phương Tây về sự giàu có, tài nguyên cùng kỹ thuật, nhưng chỉ cần đúng 23 năm, tức năm 1968, Nhật là quốc gia châu Á duy nhất nằm trong top 10 nền kinh tế lớn nhất thế giới, không những vậy, họ vượt hết mọi quốc gia châu Âu khác và chễm chệ ngồi vị trí thứ hai sau Mỹ thời điểm này. Vị trí thứ hai của họ chỉ bị mất vào tay Trung Quốc vào năm ngoái.
Trong các thời kỳ của Nhật như Edo, Meiji, Taisho, Showa và hiện nay là Heisei, thì thời kỳ đen tối nhất, nghèo đói và khắc nghiệt nhất trong lịch sử hiện đại chính là 10 năm đầu sau chiến tranh. Mỗi người Nhật bất kể già trẻ lớn bé đều gồng mình làm việc để kiếm sống, cùng việc phải hỗ trợ chính phủ mới tái thiết đất nước cùng nợ nầng phải trả cho các bên thắng trận.
Có thể nói Việt Nam may mắn hơn nhiều bởi sau khi độc lập không hề phải trả nợ về vật chất cho Nga, Trung Quốc (bởi Việt Nam chỉ là nơi tập bắn cho XHCN và Mỹ chơi trò Cool War). Có lẽ so sánh này hơi khập khiễn một chút, nhưng nếu ai cho rằng Việt Nam sau chiến tranh khổ cực hơn thì đó hoàn toàn không phải do hệ quả của chiến tranh, mà do chính phủ của chúng ta gây ra tình trạng này.
Ngược lại Nhật có lợi thế khi Meiji là thời điểm chuyển giao của Nhật từ nước đóng kín với bên ngoài, nông nghiệp là chính. Nhưng nhờ thế hệ chính phủ Meiji này đã biến Nhật trở thành nước mở cửa với mọi quốc gia khác và hình thành dần là một nước công nghiệp kiểu phương Tây chính gốc.
Nhờ có hơn sáu mươi năm kinh nghiệm trong công nghiệp cùng với kỹ thuật do phương Tây mang lại, Nhật dễ dàng vực dậy hơn Việt Nam sau chiến tranh. Một điểm lợi rất lớn khác chính là việc Mỹ và phương Tây phải trợ giúp Nhật về mặt kỹ thuật trong giai đoạn này. Đây là điều kiện Nhật yêu cầu đổi lại việc Mỹ muốn đóng quân tại đây cùng mọi chi phí cho toàn bộ lính Mỹ trên nước Nhật sẽ do chính phủ nước này tài trợ 100%, coi như là việc đền bù chiến tranh cho phía Mỹ. Nói đến đây có lẽ bạn sẽ cho rằng “Nhật được giúp đỡ như vậy thì quá dễ để phát triển như ngày nay“.
Trong ba điều kiện tiên quyết “Thiên thời, địa lợi, nhân hòa” thì Nhật lúc bấy giờ chỉ đạt hai điều là thiên thời và nhân hòa, chưa bao giờ họ có được địa lợi, nếu bạn một lần qua Nhật sẽ biết tại sao tôi nói vậy. Chiến tranh Triều Tiên, chiến tranh Lạnh cùng chiến tranh Việt Nam, Tokyo Olympic 1964 là thiên thời. Nhưng con người Nhật Bản (nhân hòa) mới là yếu tố quyết định tất cả. Bởi như dẫn chứng bên trên, nhiều quốc gia khác có điểm xuất phát tốt hơn Nhật nhiều lần nhưng dân tộc họ vẫn không làm được “điều thần kỳ” như người Nhật từng làm.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét