Điều kiện làm việc khắc nghiệt của tại nhà máy sản xuất iPod của Foxconn tại Long Hoa

Đương đầu với những thử thách

Mọi chuyện đã thay đổi từ tháng 6/2006, khi tờ London Daily Mail đã đăng tải một câu chuyện về những điều kiện làm việc khắc nghiệt của 30 ngàn công nhân tại nhà máy sản xuất iPod của Foxconn tại Long Hoa. Khi hai phóng viên của China Business News đã tận mắt chứng kiến câu chuyện, phản ứng đầu tiên của Gou là phản công. Foxconn đã kiện họ với tư cách cá nhân vì đã phạm tội phỉ báng và đòi mở phiên tòa đòi phong tỏa tài sản của họ nhưng cuối cùng tập đoàn này đã rút lại khi có yêu cầu của Apple và HP.

Sự việc này đã khiến ban lãnh đạo của Apple cử ngay một đoàn làm việc tới thanh tra về điều kiện làm việc tại nhà máy ở Long Hoa. Báo cáo này, hiện vẫn còn trên trang web của Apple, đã khám phá ra một số những vi phạm về quy chuẩn đạo đức mà Apple đặt ra, trong đó có việc yêu cầu làm thêm giờ quá mức, một cấu trúc tính lương phiền phức và những điều kiện sống không thể chấp nhận như là giường ngủ 3 tầng cho công nhân. 

Foxconn đã thực hiện những thay đổi, trong đó tạm dừng yêu cầu làm thêm giờ quá mức.

Mặc dù Apple gây sức ép với Foxconn, nhưng Steve Jobs không có ý định cắt đứt mối quan hệ với Hồng Hải, nhất là khi mà Apple đang thực hiện các động thái chuẩn bị cho sự ra đời của một thế hệ sản phẩm kế tiếp - đó là iPhone – thiết bị ra đời một năm sau đó. “Thành tựu của Steve Jobs sẽ là không thể nếu không có sự góp sức của Terry”, đó là câu nhận xét của Chang Tien-wen, tác giả cuối sách xuất bản năm 2005 có tựa đề: The Tiger and The Fox: Terry Gou's Global Competitive Strategy (Hổ và cáo: chiến lược cạnh tranh toàn cầu của Terry Gou).

Khi những khủng hoảng qua đi, và Gou, với mục tiêu phát triển đầy tham vọng, đã đặt mục tiêu 200 triệu đơn vị sản phẩm một năm trên thị trường notebook. Ba công ty của Đài Loan – Quanta, Compal, và Wistron - khi đó đang thống lĩnh thị trường và là những khách hàng ‘ruột’ của Foxconn, đã mua các linh kiện trị giá hàng tỷ USD từ nhà sản xuất này. Quyết định cạnh tranh trực tiếp với khách hàng của chính mình là một nước cờ mạo hiểm. 

Nhưng Gou tính toán rằng trong khoảng thời gian cần thiết để họ tìm kiếm những nhà cung cấp khác, thì ông có đủ sức giành thị phần để đưa công ty của ông tiến lên trước. Ngày nay, Foxconn đã chiếm thị phần 4% ở thị trường notebook và hy vọng sẽ đạt tỷ lệ 11% trong năm tới, theo như những số liệu của hãng Yuanta Securities tại Đài Bắc.

Đó là vẻ đẹp trong mô hình của Foxconn. Doanh thu từ những bộ phận họ cung cấp cho các sản phẩm của khách hàng là khá cao, vì vậy ở công đoạn lắp ráp cuối cùng cho những sản phẩm của Dell, Nokia, hoặc Sony, thì Foxconn thường cố gắng hy sinh lợi nhuận – hoặc thậm chí làm công việc đó mà chịu lỗ - bởi vì họ đã kiếm được khá nhiều từ việc bán linh kiện. Các nhà phân tích hy vọng danh thu của Hồng Hải Precision sẽ đạt mức tăng trưởng 40% trong năm nay, ở mức 85 tỷ USD.

Công việc kinh doanh của Foxconn phát triển từ nền tảng không chỉ phụ thuộc vào nguồn lao động rẻ và không qua đào tạo. Công ty hiện nay có 50 ngàn kỹ sư chế tạo, trong đó có hơn 2 ngàn công nhân lành nghề chuyên thiết kế vào chế tạo các bộ phận dập và tạo hình. Điều đó cho phép công ty có thể đẩy nhanh quá trình sản xuất hơn bất kỳ đối thủ nào khác, lợi thế đặc biệt trên thị trường chế tạo thiết bị điện tử cầm tay nơi những dòng sản phẩm mới liên tiếp được ra mắt. Jason Dedrick, phó giáo sư tại Trường thông tin của Đại học Syracuse nói: “Nếu bạn nhìn vào đằng sau những gì mà Foxconn thể hiện và hiểu rằng tại sao họ lại có thị phần lớn tới như vậy, thì đó là gốc rễ của vấn đề”.

Để hiểu rõ Foxconn đã đa dạng hóa chuỗi cung cấp của mình như thế nào, hãy xem kỹ nắp phía sau của chiếc điện thoại Nokia 1209. Vỏ plastic là mô hình của Foxconn Technology. Loa được chế tạo bởi Hồng Hải Precision, bàn phím và connector cho bảng mạch in cũng vậy. Bảng mạch in được chế tạo bởi Foxconn Advanced Technology. Còn màn hình TFT LCD sản xuất tại Chimei Innolux, một công ty ‘sân sau’ mà Gou sở hữu 2,7% số cổ phần. Tính tổng, 70% số linh kiện của chiếc điện thoại này được chế tạo bởi những công ty có liên quan với Foxconn.

Mặc dù thắt chặt chi phí luôn là phương châm của Gou trong suốt triều đại của ông, nhưng Gou cũng đã từng nhận lấy những rủi ro lớn thay mặt cho các khách hàng thường xuyên của mình. Tại Trùng Khánh, ở miền trung Trung Quốc, Foxconn đang đầu tư 1 tỷ USD để xây dựng một nhà máy có khả năng sản xuất 300 triệu máy trong một năm cho riêng khách hàng Hewlett-Packard. Hay khi iPhone 4 sắp được đưa vào sản xuất, Foxconn và Apple phát hiện ra rằng khung kim loại của sản phẩm này chuyên biệt tới mức nó chỉ có thể được sản xuất bởi một dây chuyền đắt tiền, năng suất thấp thường chỉ sử dụng cho những sản phẩm mẫu.    

Những nhà thiết kế của Apple không đồng ý sửa đổi những yêu cầu kỹ thuật mà họ đưa ra, vì thế Gou đã đặt hàng liền một lúc 1 ngàn chiếc máy với giá mỗi chiếc 20 ngàn USD từ Fanuc, một nhà cung cấp ở Tokyo. Phần lớn các công ty chỉ có một chiếc máy như thế. “Terry là một nhà lãnh đạo có cá tính mạnh, luôn khát khao tạo ra sự tuyệt đối”, Tim Cook, một lãnh đạo cấp cao của Apple nói. “Ông ấy là một đối tác đáng  tin cậy mà chúng tôi rất may mắn được cộng tác cùng”. Nhà máy Long Hoa hiện nay sản xuất 137 ngàn iPhone mỗi ngày, tương đương công suất 90 máy một phút.

Kể từ cuối tháng Năm, Gou thông thường chia đôi thời gian của mình giữa văn phòng ở Hồng Hải, Đài Loan với Trung Quốc đại lục, nơi ông sống tại Long Hoa trong một phòng ngủ phía sau văn phòng của ông, để giải quyết hậu quả của những vụ tự tử. Ông nói rằng mình làm việc 16 giờ một ngày và ăn ba bữa ngay tại bàn làm việc. Và không có nhiều thời gian để cho ông thư giãn. 

Đây là bài viết công phu về Terry Gou và tập đoàn Foxconn của hai cây bút Frederik Balfour và Tim Culpan làm việc tại hãng tin Bloomberg . Bài viết này được đăng trên Bussinessweek.com, một ấn phẩm của Bloomberg.

Điều gì đang xảy ra ở Foxconn?

Vào một ngày trung tuần tháng Tám vừa qua, giữa tiết trời nắng nóng, tại khu trại công nhân của nhà máy Foxconn ở Long Hoa – nơi đội quân cần mẫn 300 ngàn người ăn, ngủ và sản xuất hàng loạt những iPhone, Sony PlayStation và máy tính Dell – các công nhân đã được tham gia một sự kiện vui chơi trong một dịp hiếm hoi. Đầu tiên là một cuộc diễu hành, sau đó “Alice ở xứ sở thần tiên” xuất hiện với trò nhào lộn, thổi kèn vuvuzela, và cùng với đó là những công nhân trong những bộ đồ hóa trang thành các quý bà thời Victoria, các “geisha” và người nhện. Sự kiện được tiếp diễn với những hoạt động thi đấu kéo dài khoảng 2 giờ trong một sân vận động lớn với các môn thể dục dụng cụ, những màn trình diễn âm nhạc, pháo hoa và những khẩu hiệu khích lệ tình yêu cuộc sống như là “hãy quý trọng cuộc sống của bạn” và “quan tâm lẫn nhau hướng tới một tương lai tươi đẹp”.

Đó là một sự kiện hiếm khi diễn ra với không khí tưng bừng như thế. Đúng hơn, đó là một sự kiện nhằm hàn gắn tinh thần cho lực lượng lao động người Hoa hiện lên tới 920 nghìn người ở hơn 20 nhà máy của Foxconn tại Trung Quốc. Sự cần thiết phải làm những sự kiện này xuất hiện sau khi đã có 11 công nhân của Foxconn tự kết liễu mạng sống của mình kể từ đầu năm, mà phần lớn họ đều nhảy xuống từ những tòa nhà ký túc xá dành cho công nhân ngày càng cao của công ty này. Tập đoàn có trụ sở chính ở Đài Loan vốn không được công chúng yêu mến và người sáng lập đồng thời là chủ tịch 59 tuổi của nó: Terry Gou là tâm điểm và bị soi kỹ một cách bất thường bởi khách hàng, những nhà hoạt động nhân quyền, báo giới, học giả và cả chính phủ Trung Quốc.

Những vụ tự tử xảy ra đã tạo nên một hình ảnh xấu cho Foxconn trên toàn thế giới, với những điều tệ hại nhất có thể được tưởng tượng ra – như một “quái vật” công nghiệp đối xử với công nhân của mình như những chiếc máy - đang lớn mạnh nhờ nguồn lao động rẻ mạt, mà chủ yếu là những thanh niên từ 18-25 tuổi tới từ những vùng nông thôn kém phát triển, để sản xuất ra những sản phẩm như iPhone với chi phí rẻ tới mức khó có thể tưởng tượng được. Với người tiêu dùng phương Tây, những sinh mạng bị mất đi đó khiến họ phải cân nhắc về cái giá phải trả cho những đồ chơi điện tử của họ. Đối với những công ty luôn chú trọng xây dựng hình ảnh hiện làm ăn với Foxconn như IBM, Cisco, Microsoft, Nokia, Sony, Hewlett-Packard và Apple, những vụ tự sát đó là một cơn ác mộng về quan hệ công chúng và là một thách thức không nhỏ đối với chiến lược thuê gia công bên ngoài vô cùng quan trọng đối với lợi nhuận của họ.

Các công nhân của Foxconn ăn trưa ngay tại nhà máy.

Foxconn lại làm cho vấn đề trở nên trầm trọng hơn với phản ứng chậm chạp và có phần hời hợt. Trong một cuộc trả lời phỏng vấn trên Businessweek, Terry Gou thú nhận rằng ông đã không hiểu ngay được những hiệu ứng của các vụ tự sát. Ông nói: “Tôi phải thú nhận là, người đầu tiên, người thứ hai, rồi tới người thứ 3, tôi đã không thấy đó là một vấn đề nghiêm trọng. Chúng tôi có tới 800 ngàn công nhân, và ở đây [tại Long Hoa] chúng tôi có khuôn viên rộng 2,1 km2. Giờ đây, tôi cảm nhận được rằng mình có lỗi. Nhưng ở thời điểm đó, tôi không nghĩ rằng tôi phải chịu hoàn toàn trách nhiệm”. Sau vụ tự sát thứ 5 vào tháng Ba vừa qua, Gou nói: “Tôi đã quyết định sẽ làm điều gì đó để thay đổi tình hình”.

Nhưng hành động thay đổi tình hình đó không thực sự diễn ra cho tới cuối tháng Năm, sau vụ tự sát thứ 9 của một công nhân đang làm trong nhà máy của Foxconn, đó cũng là thời điểm Foxconn và bộ máy quản lí của công ty chuyển sang chế độ “thời chiến”, với 3 triệu m2 lưới màu vàng được chăng mắc xung quanh những tòa nhà để ngăn chặn những vụ nhảy lầu và một trung tâm tư vấn sẵn sàng 24/24 có sự góp mặt của 100 nhân viên đã qua đào tạo.

Tập đoàn này cũng tăng lương 30% cho các công nhân ở Thẩm Quyến, lên mức 1200 NDT (tương đương 176 USD) một tháng và hứa hẹn sẽ tăng lương lần thứ 2 vào tháng 10 tới. Cuối cùng, công ty của chủ tịch Gou đã thuê Burson-Marsteller, một công ty có trụ sở đặt ở New York, để hỗ trợ phát triển một chiến lược quan hệ công chúng có quy củ, là một sự kiện lần đầu tiên diễn ra ở đây, trong suốt hơn 35 năm tồn tại của Foxconn.

Một phần trong kế hoạch mà Burson-Marsteller đưa ra là cho phép các phóng viên của Businessweek được thực hiện những công việc chưa hề có tiền lệ, bao gồm tiếp cận với quang cảnh bên trong của nhà máy sản xuất của Foxconn, các khu ở của công nhân, đường dây nóng hỗ trợ ngăn ngừa các vụ tự sát; và chính Terry Gou đã tham gia vào cuộc phỏng vấn kéo dài 3 giờ đồng hồ về mọi chủ đề, từ Warren Buffett, sự vô ích của  bằng cấp về kinh doanh tới Steve Jobs.

Cuộc phỏng vấn diễn ra ở Long Hoa, một nhà máy mà đường cổng vào trông giống như một khu vực biên giới với 7 lối vào được canh phòng cẩn mật với những cảnh vệ mặc đồng phục. Mặc dù với dáng vẻ xám xịt và buồn tẻ, nhưng khuôn viên của nhà máy này giống như một thành phố chức năng, với các quầy hàng bán thức ăn nhanh, máy ATM, những bể bơi kích thước đạt chuẩn olympic, những màn hình LED cỡ lớn có phát những thông báo công cộng và những đoạn film hoạt hình; và một hiệu sách có bán nhiều loại sách, đặc biệt là phiên bản tiếng Trung của tạp chí Harvard Business Review. Nhưng nổi bật hơn cả là những hình ảnh của Gou, trong đó là tập hợp những cách ngôn của ông, bao gồm “công việc tự thân nó đã là một niềm hứng thú”, “môi trường khắc nghiệt là môi trường tốt”, “người đói thì có trí tuệ sáng”, và “đội quân một ngàn người dễ lập, một vị tướng tài khó tìm”.

Foxconn hiện nay là nhà xuất khẩu lớn nhất ở Trung Quốc và vị tướng của nó là người giàu nhất ở Đài Loan với giá trị tài sản 5,9 tỷ USD, theo ước tính của Forbes. Ông nói rằng ông không thể khẳng định con số này, bởi vì ông không theo dõi sát sao việc này. “Tôi có một nhân viên phụ trách việc này”, Gou nói bằng chất giọng Tiếng Anh rất nặng mà ông đã học được khi tới Mỹ vào những năm 1980. “Mỗi năm anh ta đưa cho tôi một mảnh giấy và nói, ‘Thưa ông, đây là con số’. Tôi nghĩ rằng với bản thân tôi, tôi không quan tâm tới việc biết được tôi có bao nhiêu. Tôi không quan tâm. Lúc này, tôi làm việc không chỉ vì tiền, tôi làm việc cho cộng đồng, cho những nhân viên của tôi”.

Các công nhân đã nói gì?

Louis Woo, một nhân viên của ban điều hành, là người được Foxconn giao nhiệm vụ thuyết trình với các phóng viên về chiến lược chuyển đổi doanh nghiệp này thành một tập đoàn thân thiện với dân chúng. Woo, một người Mỹ gốc Ma Cao, là tiến sỹ từ Đại học Stanford, trình bày một bài thuyết trình bằng PowerPoint về chương trình “phòng ngừa, chăm sóc và phục hồi”. Foxconn đã thiết lập một trung tâm chăm sóc 24/24 với sự góp mặt của những chuyên gia tư vấn có bằng cấp. Họ cũng đã xây dựng một website nhằm khích lệ tinh thần xây dựng sự đoàn kết trong nội bộ công ty và bắt đầu những chương trình tư vấn giúp đỡ tại các khu nhà ở của công nhân, và đặc biệt là huấn luyện cho những người quản lí biết cách đối xử hài hòa với những nhu cầu về mặt tinh thần của công nhân. “La mắng không phải là cách duy nhất”, Woo nói. “Thế hệ công nhân mới đang dần thay đổi ở Trung Quốc và Foxconn đang thay đổi để đáp ứng nhu cầu thực tế”.

Eric Caine, chủ nhiệm khoa tâm thần học tại đại học Rochester đồng thời là một chuyên gia về ngăn chặn các hành vi tự tử, nói rằng những vụ tự tử ở Foxconn có biểu hiện của tự tử tập thể, hiện tượng bắt chước vô thức lần đầu tiên được quan sát thấy ở châu Âu trong quá trình công nghiệp hóa từ hai thế kỷ trước. Điều khác biệt về mặt điều kiện trong các nhà máy ở Trung Quốc hiện nay so với các nhà xưởng như mô tả của Dicken là về quy mô.

“Khi bạn có tới hơn 900 ngàn công nhân, bạn sẽ có những người gặp vấn đề về mặt sức khỏe tâm lí, từ những sự tan vỡ tình cảm, cảm giác sợ hãi tràn ngập, trống vắng, tới những suy nhược về mặt sức khỏe, cho tới những người thậm chí mắc bệnh tâm thần”, Caine nhận xét trong một lần đi thăm nhà máy như một phần của một chuyến thăm độc lập được tổ chức bởi Bệnh viện Tây Trung Quốc tại Đại học Tứ Xuyên. “Foxconn đã thiết lập một số những dịch vụ hỗ trợ nhân viên trước khi các vụ tự tử xảy ra, và họ nhận thức rõ đó là một vấn đề lớn, nhưng hiệu ứng lan tỏa và cảm giác thôi thúc họ nhảy xuống như có một sự sắp xếp nào đó, và họ chỉ cần gieo mình xuống là mọi chuyện kết thúc”.

Các công nhân ở Long Hoa khi được các phóng viên hỏi đã từ chối đề cập đến những vấn đề về việc họ được đối xử như thế nào, còn các ý kiến khác khá giống với những lời phàn nàn mà nhiều người đã nói về công việc của họ. Hơn 20 nhân viên của Foxconn đã được phỏng vấn, không ai thể hiện những dấu hiệu sợ hãi khi nói chuyện tự nhiên với phóng viên. Họ được phỏng vấn khi làm việc mà không có mặt của người quản lí.

Các cuộc thảo luận khác được tiến hành ở quán cafe Internet, ở khu nhà ở nhân viên và trong căng-tin của công ty. Hầu hết đều nhận thức rõ về sự lựa chọn của mình. Họ làm việc tại Foxconn bởi vì họ muốn kiếm tiền càng nhanh càng tốt. Một số người cần tiền mặt để mua những sản phẩm mà chính họ làm ra. Một số khác muốn trở thành doanh nhân. Không có công nhân nào cảm thấy buồn phiền về việc phải làm thêm giờ. Ngược lại, việc được làm thêm giờ đối với họ là một điều hấp dẫn.

Li Caihe, 19 tuổi đến từ tỉnh Cam Túc, làm việc 12 giờ một ngày để gắn 9 loại linh kiện khác nhau vào bo mạch chủ của điện thoại Nokia N90. “Công việc cần phải rất tập trung, ban đầu rất căng thẳng”, cô nói. “Tôi biết tôi có thể tới gặp tư vấn viên, nhưng tôi không nghĩ điều đó có ích. Tôi đã thích nghi được, và tôi có thể tự lo được. Khi tôi nói chuyện với cha mẹ, tôi cố gắng thể hiện mình đang hạnh phúc. Tôi không hề nói gì về những căng thẳng mà tôi gặp phải”. Li ở cùng phòng ký túc xá với 7 cô gái khác và có kế hoạch ở lại thêm một năm nữa. Sau đó cô hy vọng sẽ đủ tiền để mở một cửa hàng kinh doanh ở quê nhà, có thể là một cửa hàng chăm sóc sắc đẹp.

Một nam thanh niên 23 tuổi, chỉ cho biết tên là Cheng, là người chuyên phun sơn lên các tấm nhựa tổng hợp sau đó sẽ được ép thành vỏ ngoài của điện thoại di động. Anh nói rằng các điều kiện đã tốt hơn nhiều so với ba người chủ mà anh từng làm việc trước đây, mặc dù anh từng tham gia vào vụ đình công trong 1 ngày của 70 công nhân hồi tháng Năm vừa qua do bộ phận của anh tổ chức để phản đối việc phát tán những bụi sơn độc hại. Họ cần các phương tiện bảo vệ tốt hơn là mặt nạ bằng giấy mà họ vẫn đang phải sử dụng. Anh tỏ ra nghi ngờ về các hoạt động khích lệ tinh thần giống như cuộc diễu hành được tổ chức vào tháng Tám. “Mọi người cảm thấy vui vẻ khi được tham gia các trò chơi”, anh nói. “Nhưng sau sự kiện này, người nào bị trầm cảm thì lại bị trầm cảm trở lại. Mọi việc thật hời hợt”.

Guo Yan Bing, một công nhân 25 tuổi tới từ Hồ Nam làm việc ở bộ phận giao nhận, anh nói chuyện với phóng viên khi đang cạo lông mi bằng dao cạo trong ngày nghỉ. Anh ở bên ngoài khu kí túc xá với vợ sắp cưới trong căn hộ một phòng với giá 44 USD một tháng, bằng đúng số tiền họ nhận được từ Foxconn như là một khoản hỗ trợ nhà ở. “Nhà máy quá lớn”, anh nói. “Những quản lí cấp thấp và trung bình đều không có học, và họ không hòa nhã với mọi người. Tôi không thích ông Gou ở điểm này. Mà ông chủ nào cũng vậy thôi, họ luôn tìm cách kiếm được càng nhiều tiền càng tốt”.

Li Xiaofeng, 20 tuổi tới từ một nông trại ở tỉnh Hà Nam, làm việc cho Foxconn kể từ tháng 5/2009 ở dây chuyền sản xuất máy in màu của HP tại nhà máy Long Hoa. Thế hệ của cô, theo cô nói, đều khó chấp nhận phải làm việc trong nhiều giờ liền, với lương thấp và dưới sự chỉ đạo của những người quản lí cay nghiệt. “Những người trẻ, cụ thể là sinh sau những năm 1990, đều có sự nhiệt tình và say mê lớn, nhưng lại dễ dàng bị cảm thấy thất vọng khi vướng phải những chướng ngại”, Li giải thích. “Chúng tôi không có khả năng chịu đựng những tổn thương”. Cô cũng phàn nàn rằng trong phòng ở ký túc xá của cô có quá nhiều gián và nhiều khi cô phải nhịn tắm trong 3 ngày liền vì khu nhà bị mất nước thường xuyên.

Với tham vọng của Foxconn, có những bằng chứng cho thấy công nhân của họ đã được đối xử tốt hơn so với các nhà máy khác, một phần bởi vì quy mô nhà máy của họ quá lớn cũng như là cuộc cạnh tranh quyết liệt về nguồn lao động ở Trung Quốc. “Tôi tin là ở Trung Quốc còn có nơi làm việc khác tồi tệ hơn cả Foxconn”, Michael McNamara, CEO của Flextronics nói. “Nếu có ai đó không muốn làm việc ở đây, họ có thể đi bộ qua bên kia đường và ngay lập tức tìm được khoảng 10 nơi khác để làm việc”.
Ian Spaulding, giám đốc điều hành của INFACT Global Partners Ltd., một công ty tư vấn của Hồng Kông đang làm việc với các công ty sản xuất đồ điện tử để phát triển các chương trình làm giảm sự bất bình của người lao động, nói: “Một công ty dẫn đầu thì họ được kỳ vọng sẽ trả mức lương cao hơn, giờ giấc làm việc hợp lí và điều kiện sống tốt hơn. Ở một khía cạnh nào đó Foxconn là một nạn nhân cho những thành công của họ. Điều này cũng giống như Nike. Họ thật không may khi tiếp cận thế giới theo cách khá tự cao tự đại với câu nói ‘những nhà máy của chúng tôi là tốt nhất’, làm thế thì chẳng khác mời gọi những lời chỉ trích”.
Chế độ giám sát lao động mang lại cho Foxconn khoản thu vượt mức. Geoffrey Crothall, phát ngôn viên của China Labor Bulletin, một tổ chức bảo vệ quyền lợi của người lao động đặt tại Hồng Kông nhận xét: “Họ trả cho công nhân theo giờ lao động, và thời gian làm thêm giờ theo các quy định, và điều đó lí giải tại sao công nhân thường xuyên xếp hàng để được làm việc ở đây. Cho dù Foxconn có chế độ làm việc căng thẳng và nghiêm ngặt, nhưng vẫn còn tốt hơn nhiều so với những công xưởng nhỏ nơi  bạn làm việc mà không được đảm bảo rằng mình chắc chắn sẽ được trả lương”.